Το 1991, τίποτα δεν προμήνυε πως οι Nirvana θα γίνονταν το μεγαλύτερο συγκρότημα στον κόσμο. Η hair metal σκηνή κυριαρχούσε ακόμη και έμοιαζε ασταμάτητη — μέχρι που ο Kurt Cobain και η παρέα του έσκασαν σαν κεραυνός με το Smells Like Teen Spirit, σαρώνοντας ό,τι υπήρχε από Λος Άντζελες μέχρι τις άκρες του πλανήτη. Μαζί με τη μουσική επανάσταση που έφεραν, έφεραν και κάτι άλλο: την αποδοχή.
Σε αντίθεση με τις περσόνες της δεκαετίας του ’80, τύπου David Lee Roth, ο Cobain δεν ήθελε ποτέ να γίνει pin-up star ή σταρ μεγατόνων όπως η Madonna ή ο Michael Jackson. Έβλεπε τον εαυτό του περισσότερο κοντά στον Michael Stipe των R.E.M. – εσωστρεφής, με βαθιές ανησυχίες και μια απέχθεια για τις δήθεν λάμψεις της showbiz.
Το Nevermind γεννήθηκε ακριβώς από αυτή την αντίδραση: ήταν το ξέσπασμα μιας γενιάς που δεν ήθελε άλλο neon, ούτε επιφανειακά χαμόγελα. Ήταν η μουσική για εκείνους που ένιωθαν ότι δεν ανήκουν πουθενά — και τελικά, ήταν εκατομμύρια.
‘Come As You Are’: Μια μπαλάντα για τους αουτσάιντερ
Σε σύγκριση με το υπόλοιπο υλικό των Nirvana, το Come As You Are είναι σχεδόν… μπαλάντα. Οι ρευστοί, σχεδόν υπνωτιστικοί ήχοι της κιθάρας του Cobain έδιναν έναν πιο ήπιο, αλλά πάντα φορτισμένο τόνο. Αντί για την οργή του Breed ή το σοκ του Polly, εδώ έχουμε έναν Cobain που απλώνει το χέρι στους «διαφορετικούς».
Ο ίδιος ήξερε ότι δεν ταίριαζε στα καλούπια της κοινωνίας και ήθελε να πει σε κάθε outsider: «Είσαι εντάξει όπως είσαι». Το Come As You Are έγινε το μουσικό καταφύγιο για όλους όσους φοβόντουσαν να είναι ο εαυτός τους.
Ο παραγωγός Butch Vig το έθεσε άψογα: «Είναι ένα τραγούδι για την αποδοχή. Είσαι cool, όσο μπερδεμένος και αν νιώθεις». Από την άλλη, ο Krist Novoselic θυμάται τη μαγεία που ένιωθε ακούγοντάς το:
«Ο τρόπος που δένουν οι στίχοι με τη μουσική φτιάχνει έναν ολόδικό του κόσμο. Εκεί, απλά… έρχεσαι όπως είσαι. Είναι όμορφο, σε παρασύρει – και αυτό είναι το σημάδι της αληθινής τέχνης.»
Περισσότερο από μουσική, μια δήλωση
Ο Kurt Cobain, από τα σχολικά του χρόνια, ήταν πάντα στο πλευρό των «αόρατων»: αυτών που δέχονταν bullying, αυτών που η κοινωνία άφηνε στο περιθώριο. Όταν η φωνή του έφτασε σε εκατομμύρια αυτιά, δεν δίστασε να μιλήσει για τον φεμινισμό, το ρατσισμό, την τοξική αρρενωπότητα.
Σε μια εποχή που υπήρχε «προδιαγραφή» για το πώς πρέπει να δείχνεις, να ντύνεσαι και να σκέφτεσαι, το Come As You Are έγινε ύμνος ελευθερίας. Έδωσε χώρο και φωνή στους «διαφορετικούς» — ακόμη κι αν μόνο ψιθύριζαν.
Και κάπως έτσι, ένα κομμάτι που καλούσε απλά τον κόσμο να έρθει όπως είναι, έφτασε στην κορυφή των charts και άφησε ανεξίτηλο το σημάδι του στην ιστορία της μουσικής.
