Σε ένα πείραμα που θα μπορούσε να επηρεάσει άλλες χώρες, η Αυστραλία ενέκρινε την Πέμπτη μια νομοθεσία που απαγορεύει τη χρήση των κοινωνικών δικτύων από παιδιά και εφήβους κάτω των 16 ετών, μετά από μια έντονα διαιρετική συζήτηση στην πολιτική σκηνή της χώρας.
Πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πρόστιμα ύψους 49,5 εκατομμυρίων δολαρίων Αυστραλίας (30,5 εκατομμυρίων ευρώ) αν παραχωρήσουν πρόσβαση σε ανήλικους χρήστες.
Η διαδικασία εφαρμογής του κανονισμού θα ξεκινήσει δοκιμαστικά τον Ιανουάριο, με τη γενική απαγόρευση να τίθεται σε ισχύ μέσα σε έναν χρόνο.
Πολλές άλλες χώρες εξετάζουν τη δυνατότητα επιβολής παρόμοιων κανόνων, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για τις αρνητικές συνέπειες των κοινωνικών δικτύων στην ψυχική υγεία των νέων.
Η Γαλλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες έχουν ήδη περιορίσει την πρόσβαση χωρίς γονική συναίνεση, ωστόσο οι κανόνες της Αυστραλίας είναι πιο αυστηροί.
Εν τω μεταξύ, ένα νομοσχέδιο στη Φλόριντα που τοποθετεί την κατώτατη ηλικία στα 14 χρόνια αντιμετωπίζει νομικές προκλήσεις, καθώς εκτιμάται ότι παραβιάζει την ελευθερία της έκφρασης.
Η υιοθέτηση αυτού του νομοσχεδίου συνιστά πολιτική νίκη για τον κεντροδεξιό πρωθυπουργό Άντονι Άλμπανιζ, του οποίου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση της δημοτικότητας ενόψει των εκλογών του 2025.
Η απόφαση έχει προκαλέσει εναντίον αντιδράσεις από οργανώσεις που προασπίζουν την ιδιωτικότητα, καθώς και από κάποιες που υποστηρίζουν τα δικαιώματα των παιδιών, ενώ φαίνεται ότι υποστηρίζεται από το 77% των Αυστραλών σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις.
Ο νόμος αυτός θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει τριβές στις σχέσεις της Αυστραλίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου βρίσκονται οι περισσότερες μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
Ο Έλον Μασκ, ο ιδιοκτήτης της πλατφόρμας Χ και πρώην μέλος της κυβέρνησης του εκλεγμένου προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, εξέφρασε την αντίθεσή του στην απόφαση της αυστραλιανής κυβέρνησης, δηλώνοντας ότι η απαγόρευση «δημιουργεί μια κερκόπορτα για τον έλεγχο της πρόσβασης όλων των Αυστραλών στο Διαδίκτυο».
Η Αυστραλία υπήρξε η πρώτη χώρα που υποχρέωσε τις πλατφόρμες κοινωνικών μέσων να αποζημιώνουν τους εκδότες για το περιεχόμενο που κοινοποιούν, και τώρα προγραμματίζει να τους επιβάλει πρόστιμα για απάτες που διαπράττονται μέσω των υπηρεσιών τους.
Μεγάλες εταιρείες όπως η Google, η Meta, το TikTok και το X ζήτησαν καθυστέρηση στην εφαρμογή του μέτρου μέχρι την ανάπτυξη ενός αξιόπιστου τεχνικού συστήματος για την επιβεβαίωση της ηλικίας των χρηστών.
Το YouTube της Google, ωστόσο, θα εξαιρείται από την απαγόρευση, καθώς είναι ευρύτατα χρησιμοποιούμενο στις σχολικές αίθουσες της Αυστραλίας.
Διαφορετικές προσεγγίσεις
Ορισμένοι ακαδημαϊκοί και οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων των νέων εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με το γεγονός ότι η απαγόρευση θα αποστερήσει από τους πιο ευάλωτους νέους, όπως τους ΛΟΑΤΚΙ και τα παιδιά μεταναστών, τις δυνατότητες πρόσβασης σε δίκτυα υποστήριξης. Η Αυστραλιανή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τόνισε ότι ο νόμος μπορεί να παραβιάσει τα δικαιώματα των παιδιών, περιορίζοντας την ικανότητά τους να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία.Προειδοποιήσεις σχετικά με την προστασία των δεδομένων διατυπώνουν ότι ο εν λόγω νόμος θα μπορούσε…
να δώσει στη κυβέρνηση τη δυνατότητα να συγκεντρώνει περισσότερες πληροφορίες, μετατρέποντας τη χώρα σε κράτος παρακολούθησης. Μια πρόσφατη τροποποίηση του νομοσχεδίου προσδιόρισε ότι οι πλατφόρμες οφείλουν να προσφέρουν εναλλακτικές δυνατότητες σε εκείνους που δεν επιθυμούν να υποβάλουν επίσημα έγγραφα ταυτοποίησης. «Οι μεγαλύτεροι συχνά προσπαθούν να διδάξουν τους νέους πώς να χρησιμοποιούν το Ίντερνετ, για να νιώθουν αυτοί καλύτερα», δήλωσε η Σάρα Χάνσον-Γιανγκ, βουλευτής των Πρασίνων, πριν από την έγκριση του νόμου με 34 ψήφους υπέρ και 19 κατά. Επίσης, γονικές οργανώσεις ζήτησαν νομική παρέμβαση, αναφερόμενοι σε δηλώσεις του αρχίατρου των ΗΠΑ, Βάιβεκ Μέρθι, ο οποίος το 2023 αποτύπωσε την ψυχική κρίση των νέων ως αποτέλεσμα των κοινωνικών δικτύων. «Η επιβολή ηλικιακών περιορισμών […] είναι μια θετική αρχή», σημείωσε ο ακτιβιστής κατά του μπούλινγκ Άλι Χάλτσικ, του οποίου ο 17χρονος γιος Άλεμ αυτοκτόνησε το 2009 έπειτα από εκφοβισμό στα κοινωνικά μέσα. Η Ένι Λαμ, μια 16χρονη μαθήτρια από το Σίδνεϊ, υποστήριξε ότι τα κοινωνικά δίκτυα εντείνουν τον εκφοβισμό και έχουν αρνητική επιρροή στη αυτοεκτίμηση των νέων. Ωστόσο, εκφράζει ανησυχίες ότι η απαγόρευση μπορεί να τους οδηγήσει σε πιο σκοτεινές και επικίνδυνες γωνίες του Διαδικτύου. «Η απαγόρευση θα δημιουργήσει μια γενιά νέων ικανών να παρακάμπτουν τους περιορισμούς», δήλωσε στο Reuters. «Δεν θα έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα».
