Την 1η Αυγούστου 1981, το MTV έκανε την πρεμιέρα του με το τραγούδι “Video Killed the Radio Star” των The Buggles. Μια ειρωνική, σχεδόν προφητική επιλογή, αφού το κομμάτι –που είχε κυκλοφορήσει τρία χρόνια πριν– αποδείχθηκε ένας ύμνος για τη νέα εποχή που ερχόταν: τη μετάβαση της μουσικής από το ηχητικό στο οπτικό μέσο. Και κάπως έτσι, το βίντεο άρχισε να επισκιάζει το ίδιο το τραγούδι.
Από τότε, η βιομηχανία έχει αλλάξει ριζικά. Η μουσική έγινε προσβάσιμη σε όλους: ένα DAW στον υπολογιστή ή ένα καλό reverb από το μπάνιο μπορεί να σε εκτοξεύσει στο TikTok. Ποτέ δεν ήταν πιο εύκολο να είσαι μουσικός – και, ταυτόχρονα, ποτέ δεν ήταν πιο δύσκολο να ξεχωρίσεις.
Οι δισκογραφικές πιέζουν τους καλλιτέχνες να “χτίσουν” παρουσία — όχι μόνο μουσικά, αλλά και οπτικά, προσωπικά, εμπορικά. Καθημερινά updates, backstage βίντεο, trends, προϊόντα. Και τότε σκέφτεσαι: θα το έκανε ο Jeff Buckley; Θα μας έδειχνε ο Johnny Cash τη skincare ρουτίνα του;
Φυσικά, παίζουμε με τους όρους της εποχής μας — δεν υπάρχει ντροπή σε αυτό. Όμως, πόσο ορατό πρέπει να γίνει κάτι που, παραδοσιακά, ήταν για να το ακούμε και όχι να το βλέπουμε;
Η τεχνολογία έχει αναδιαμορφώσει πολλά, αλλά στη μουσική ο αντίκτυπος είναι ιδιαίτερα έντονος. Το Instagram είχε σχεδόν 1.5 δισεκατομμύρια χρήστες το 2024. Το TikTok λειτουργεί πλέον ως το απόλυτο launchpad για νέα hits: το 84% των κομματιών που μπήκαν στο Billboard Global 200 το 2023 είχαν πρώτα γίνει viral στο TikTok. Μόλις 4% κατάφεραν να φτάσουν εκεί χωρίς αυτή την ώθηση.
Οπότε όχι, το ραδιόφωνο δεν έχει πεθάνει — αλλά δεν είναι πια ο βασιλιάς της ανακάλυψης. Παλιά, οι DJs “έσπρωχναν” την επόμενη αγορά βινυλίου. Σήμερα, ο καλλιτέχνης δεν αρκεί να τραγουδά. Πρέπει να είναι brand. Να δείχνει, να μιλάει, να εξηγεί. Και όλα αυτά, πριν ακούσουμε νότα.
Δεν είναι όλα σκοτεινά, βέβαια. Υπάρχουν ακόμη δημιουργοί που χτίζουν κοινότητα μέσα από τις ζωντανές εμφανίσεις και τον αληθινό διάλογο με το κοινό. Αλλά το τοπίο έχει αλλάξει: η εικόνα προηγείται της φωνής.
Ίσως το Video Killed the Radio Star να προφήτεψε κάτι μεγαλύτερο απ’ ό,τι φανταζόμασταν. Αν συνεχίσουμε έτσι, ίσως το video να “σκοτώσει” όχι μόνο το ραδιόφωνο, αλλά και τον μουσικό όπως τον ξέραμε.
Η ερώτηση παραμένει: πρόκειται για φυσική προσαρμογή στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα — ή μήπως χάνουμε κάτι θεμελιώδες στην πορεία;
